เครื่องดักแมลงด้วยแสงไฟ หรือ ILT (Insect Light Trap) เป็นอุปกรณ์ที่โรงงานส่วนใหญ่มีใช้ แต่หลายแห่งเลือกติดตั้งตามความสะดวกมากกว่าตำแหน่งที่ได้ผล ส่งผลให้ยังพบแมลงบินในสายการผลิตเช่นเดิม
เครื่องเหล่านี้ใช้แสง UV-A ในการล่อแมลง ตำแหน่งติดตั้งจึงมีความสำคัญไม่น้อยกว่าตัวเครื่อง
สภาพอากาศร้อนชื้นของไทยกับปัญหาแมลงวัน
งานวิจัยของมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี (ทุน สกว.) พบว่าแมลงวันบ้านและแมลงวันหัวเขียวคิดเป็นราว 90% ของแมลงวันในเขตเมืองของไทย และยังตรวจพบเชื้อก่อโรคทางเดินอาหารบนตัวแมลงวัน เช่น Salmonella, Shigella และ E. coli O157:H7
งานวิจัยของมหาวิทยาลัยบูรพาพบว่า แมลงวันหัวเขียวที่เติบโตในช่วงอุณหภูมิ 26–38°C (เฉลี่ย 31°C) กับ 23–34°C (เฉลี่ย 29°C) ใช้เวลาเจริญในระยะหนอนต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ แสดงให้เห็นว่าอุณหภูมิที่ต่างกันเพียงไม่กี่องศาส่งผลต่อวงจรชีวิตของแมลง โรงงานในประเทศไทยซึ่งมีอากาศร้อนเกือบตลอดปีจึงต้องควบคุมแมลงบินอย่างต่อเนื่อง มิใช่เฉพาะบางฤดูกาล
หลักการติดตั้งที่ควรรู้
-
ไม่ติดตั้งเหนืออาหารที่เปิดอยู่หรือโต๊ะเตรียมอาหาร FDA Food Code กำหนดชัดว่าต้องไม่ให้ซากแมลงร่วงลงอาหารหรือพื้นผิวสัมผัสอาหาร
-
ติดตั้งใกล้ประตู แต่ไม่ตรงหน้าประตู หากมองเห็นแสงจากภายนอกได้ เครื่องจะดึงดูดแมลงให้เข้ามาในอาคารแทน
-
ติดตั้งในระดับต่ำสำหรับแมลงวัน เครื่องแบบติดผนังที่สูงไม่เกินราว 1.5 เมตรจากพื้น จับแมลงวันได้มากกว่าแบบแขวนเพดาน
-
หลีกเลี่ยงแหล่งแสงอื่นที่แข่งขัน เช่น หน้าต่างที่แดดส่อง หรือหลอดไฟสว่างจ้า
-
ประตูโหลดสินค้าในโกดัง ติดตั้งเครื่องขนาดใหญ่ห่างจากประตูเข้าไปประมาณ 5–8 เมตร เพื่อดักผีเสื้อกลางคืนที่บินสูง
การเลือกระหว่างเครื่องแบบแผ่นกาวและแบบช็อตไฟฟ้า
พื้นที่ผลิตอาหารนิยมใช้แบบแผ่นกาว เนื่องจากแมลงจะติดอยู่บนกาวโดยไม่แตกกระจาย ส่วนแบบช็อตไฟฟ้าเหมาะกับพื้นที่ที่อยู่ห่างจากอาหาร เช่น ประตูด้านหลังที่เชื่อมไปยังจุดทิ้งขยะ
การดูแลรักษาอย่างต่อเนื่อง
หลอด UV ที่ยังสว่างอยู่ไม่ได้หมายความว่ายังล่อแมลงได้ดี เนื่องจากหลอดจะเสื่อมประสิทธิภาพตามอายุการใช้งาน จึงควรเปลี่ยนหลอดตามรอบ และเปลี่ยนแผ่นกาวพร้อมบันทึกจำนวนแมลงทุกครั้ง
จำนวนแมลงบนแผ่นกาวเป็นข้อมูลสำคัญที่บอกได้ว่าแมลงเพิ่มขึ้นในช่วงใดและเข้ามาจากทิศทางใด ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการวิเคราะห์แนวโน้มในระบบ IPM
Excel Quality Plus มีบริการให้เช่าและจำหน่ายเครื่องดักแมลงด้วยแสงไฟ พร้อมแผ่นกาวดักแมลงตามขนาดที่ลูกค้าต้องการ เพื่อให้เหมาะกับรุ่นเครื่องและลักษณะพื้นที่ใช้งานของแต่ละโรงงาน และช่วยให้การเฝ้าระวังแมลงบินเป็นไปอย่างต่อเนื่อง
